5);
?>
Bijbelstudie
Bijbelstudie is van vitaal belang voor je relatie met God. Het doel van de bijbelstudie
is verder te komen in je leven met en je kennis van God. Je kunt dit bereiken door
erachter te komen wat een bepaald bijbelgedeelte te zeggen heeft en door God te zoeken en
te ontmoeten. Daarom willen we hier uitgebreid aandacht aan besteden.
Hoofdzaak van de bijbelstudie is dat niet wij iets zeggen, maar dat de bijbel iets zegt en
dan bedoelen we de bijbel als levensboek en de bijbel als geheel.
Ingrediënten:
Voordelen.
-je wordt weinig gestoord
-weinig ergernis door confrontatie met anderen
Nadelen.
-je dwaalt makkelijk af; je wordt makkelijk afgeleid
-je leest makkelijk over teksten heen
Tijdstip.
Kies een tijdstip waarop je het helderst bent en open staat. Dit kan voor de een 's
ochtends zijn, voor de ander is dit vooral 's avonds. Voordeel van 's ochtends is dat je
nog de hele dag voor je hebt en het geleerde meeneemt de dag in.
Regelmaat.
Regelmaat is goed, maar ga er niet wettisch mee om. Ook hierin moet je de balans vinden
tussen op God vertrouwen en je eigen verantwoordelijkheid.
Gebed vooraf.
Bidden om:
- een open hart
- duidelijkheid
- dat je ervan leert en je mag laten voeden
- aanraking door de Heilige Geest
- dat het je iets doet
Geestelijk
voedsel. Zorg dat je genoeg geestelijk voedsel krijgt. Dat betekent soms
combineren van verschillende bijbelboeken als je merkt dat je meer voeding nodig hebt.
Toepassing.
Probeer het gelezen gedeelte toe te passen op het nu, op de tegenwoordige situatie.
Slotgebed.
Bidden om:
- "leer mij bidden"
- belijden van zonden en schuld. Belijd bijvoorbeeld opstandigheid bij het lezen van het
bijbelgedeelte.
- vergeving vragen. Bijvoorbeeld voor opstandigheid.
- open hart om ook te aanvaarden waar je tegenaan liep
- danken voor het geleerde
Tips:
Opschrijven.
Het opschrijven van je gedachten heeft twee voordelen: je houdt je aandacht bij het
onderwerp en het geeft overzicht en structuur.
Teksten opzoeken.
Opzoeken en onhouden van teksten die je te binnen schieten ("waar stond dat ook
alweer?" en "wat staat er nou eigenlijk precies?"). Probeer aan een
concordantie te komen.
Extra studie.
Als er in je bijbelstudie toch nog onduidelijkheden blijven, probeer dan mogelijkheden te
vinden voor extra studie over dit onderwerp. Bijvoorbeeld, koop of leen een boekje
hierover.
Om:
-eenzijdigheid te voorkomen door anderen
-verslapping tegen te gaan
-bemoediging te krijgen en te geven
-'door-de-weeks' andere christenen te ontmoeten.
-te leren en te delen in elkaars ervaringen (dat kan betekenen dat je je 'zwak opstelt')
-je eigen meningen en inzichten te toetsen aan die van anderen.
Persoonlijke bijbelstudie blijft als voorwaarde bestaan naast de georganiseerde
groepsbijbelstudie.
Regelmaat.
Liefst elke week en spreek samen een vaste dag af. Vaak komt een vaste avond het beste
uit. Iedereen kan deze avond dan vrij houden voor bijbelstudie.
Op tijd beginnen.
"Een wijsgeer heeft eens gezegd, dat er meer overeenstemming bestaat tusschen de
menschen dan tusschen de horloges." (Van Rhijn). Oftewel: probeer samen op tijd te
komen. Het scheelt wachten en onzekerheid of mensen nog zullen komen.
Gebed vooraf.
De zegen van God is onmisbaar voor bijbelstudie. Vraag God om een open hart en om leiding
van de Heilige Geest.
Plaats en sfeer.
Belangrijk is dat iedereen zich op zijn of haar gemak voelt. Zodat ook de mensen die zich
het liefst wat stil houden, losser komen. Zowel het drinken van een lekkere bak koffie of
thee tijdens de bespreking, alswel een gezellige ruimte waarin de bespreking plaats vindt,
dragen bij aan een vertrouwde sfeer. Om de beurt bij de groepsleden thuis bijeenkomen is
dan ook te verkiezen boven een zaaltje met TL-verlichting.
Duur. Een
bespreking moet niet te kort, maar zeker ook niet te lang duren. Beperk een bespreking tot
zo'n 1½ uur. Niet iedereen kan tot in de kleine uurtjes effectief bijdragen of opnemen.
Na de bespreking kunnen de mensen die dat persé willen best nog wel doorpraten.
Slotgebed.
Voor velen moeilijk: het bidden in een groep. Niet zelden is het voor de inleider dan
makkelijker om af te sluiten met een psalm of lied. Natuurlijk is er niets mis met zingen
en daarmee eren van God. Alleen valt er meer te zeggen als hiervoor gekozen wordt uit
gevoelens van gemak of juist ongemak. In beide gevallen is het belangrijk dat dit
bespreekbaar wordt gemaakt in de groep. Spreek uit dat het niet erg is als je niet 'mooi'
bidt, maar dat het gaat om de instelling waarmee je tot God bidt.
Bidden is ook een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Spreek daarom samen af dat het
bijbelgesprek (=horizontaal) altijd afgesloten wordt met bidden (=verticaal). Hierdoor kan
iedereen tijdens de bespreking van het bijbelgedeelte al bedenken waar hij of zij voor wil
bidden. Na de bespreking concentreert de groep zich samen op het gebed. Iedereen krijgt de
gelegenheid gebedspunten aan te dragen. Neem hiervoor gerust de tijd. Vindt iemand het
moeilijk om uit het hoofd te bidden? Er is niets op tegen om gewoon je gebedspunt(en) op
te schrijven. Let ook op 'gaten' in het gebed. Wordt God wel gedankt of lof gebracht, of
wordt er alleen gevraagd? Kan iedereen zich vinden in de gebedspunten? Wordt er ook voor
elkaar gebeden?
Wanneer de gebedspunten naar voren zijn gebracht, kan bijvoorbeeld de inleider voorgaan in
het bidden. Maar misschien ligt het wel meer voor de hand om -als je samen een
groepsbijbelgesprek hebt gehad- dan ook samen te bidden. Bovendien leg je dan de
verantwoordelijkheid bij de groep. Bij het groepsgewijs bidden is het van belang dat er
van tevoren overeenstemming is over de vorm van het groepsgebed. In een groepsgebed kan
ieder zijn of haar bijdrage leveren. Voordeel is ook dat je veel van elkaar kan leren door
samen te bidden en elkaar kan aanvullen. Het kan mensen gerust stellen als ze weten dat ze
niet 'moeten' meebidden, betrek hun wel bij het verzamelen van de gebedspunten (iemand
anders kan die dan meenemen). Ook kan het helpen als leden weten wanneer het hun beurt is
(bijvoorbeeld de kring rond) of wanneer iemand klaar is (diegene kan dat aangeven door
bijvoorbeeld af te sluiten met "om Jezus' wil").
After-BTG.
Na de bijbelstudie kan de groep nog gezellig wat blijven drinken en nakletsen.
Tips:
Inleiding.
Een inleiding richt zich tijdens de voorstudie en de bespreking op de bijbel en eist niet
zelf alle aandacht op. Een inleiding is naast noodzakelijk (!), niet eenzijdig saai /
rationeel, of eenzijdig stichtelijk en is bovendien kort van stof.
Inleider.
De leden maken om de beurt een inleiding.
Groepsgrootte.
Niet te klein: er is dan te weinig 'wrijving'. Maar ook niet te groot: dit is een
inperking van de vertrouwelijkheid, hierdoor zullen sommigen niets meer zeggen. Een groep
van 6 à 7 is misschien wel het meest ideaal.
Fundamenten.
Jonge, beginnende bijbelstudiegroepen willen wel graag moeilijke bijbelboeken behandelen.
Maar misschien is het wel beter je als groep niet te vertillen. Wil je bouwen aan je
geloof, begin dan met fundamenten bouwen. Algemeen christelijke onderwerpen / centrale
onderwerpen (bijvoorbeeld "gelijkenissen van Jezus" in het boek Lucas, één van
de evangelieën, discipelschap, enz.) en later pas de moeilijker boeken (bijvoorbeeld
Romeinen, Hebreeën, enz.).
Niet herkauwen.
Een bijbelstudiegroep zal zich ook moeten bezighouden met de 'bijbel als geheel', in de
zin dat ook onontgonnen terrein aangepakt wordt, en niet alleen aan het herkauwen slaat.
Gezamenlijke
ontspanning. Een leuke optie is om regelmatig samen te eten (bijvoorbeeld bij
degene die de inleiding verzorgt). Gezamenlijke ontspanning zoals After-BTG, samen eten,
enz. dragen bij aan het leren kennen van elkaar, wat z'n weerslag heeft op het wederzijds
vertrouwen en de bijbelstudie. Een vertrouwelijke sfeer draagt bij aan een goed
bijbelstudieklimaat.
Indeling.
Heb je de beschikking over genoeg mensen, deel de groepen dan om de zoveel tijd
(bijvoorbeeld om het jaar) opnieuw in. Op den duur raak je toch wat uitgepraat met elkaar.
Verandering van spijs doet eten. Ook de samenstelling van de groep heeft invloed op of
mensen de sfeer als vertrouwd ervaren.
Vermijd "Tale
Kanaäns." Wees ook in je spreken jezelf.
Een oud voorbeeld (Van Rhijn): Je kan je tot 'Jan den huisknecht' richten met het verzoek:
"Jan, poets je m'n schoenen even?" of met:
"O gij, Johannes, mijn onderhoorige en desalniettemin mijn gelijke, nader tot
mij, buk u neder, en bevrijd mijne voeten van den druk des dik bestovenen kalfsvels."
Tucht. Het
werkt demotiverend wanneer bepaalde mensen geregeld niet komen. Praat met deze leden over
hun inzet. Het is van vitaal belang om geregeld georganiseerde bijbelstudie te doen (zie
punten bovenaan).
Struikelblokken.
Een bijbelstudiegroep kan gaan verlopen. Bepaalde vragen blijven onopgelost en blijven
opduiken in verschillende vorm. In zo'n geval is helemaal niet zo gek om dan eens een
dominee c.q. spreker uit te nodigen.
Bespreking.
Besprekingen kennen twee uitersten die vervelend zijn: de wetenschappelijke bespreking en
de meedeelzame bespreking. De wetenschappelijke bespreking uit zich in een dorre
bespreking met al gauw een wettisch, dogmatisch karakter. Er wordt over woorden, zo niet
letters gepraat. In de meedeelzame bespreking ligt de nadruk op het uitwisselen en delen
van ervaringen en heeft een zalvend, stichtelijk karakter. Probeer in de bijbelstudie (en
inleiding) recht te doen aan zowel het verstand als het gevoel.
Coördinator.
Stel een coördinator aan voor het coördinerende werk. Hij of zij draagt zorg voor
de continuïteit van de groep. De coördinator is het aanspreekpunt voor de groep. Zijn er
meerdere groepen, dan kunnen de coördinatoren van de verschillende groepen elkaar
ontmoeten in een coördinatorenoverleg.
Het 'niet lopen'
van een groep. Als een groep niet loopt dan is het goed om de oorzaak te kennen
en de leden deelgenoot maken van het gezamenlijke probleem. Hier een aantal oorzaken:
- ontbreken van verlangen naar God en gebed
- slechte of geen voorstudie
- de groep verliest zich in discussie
- doel kwijt (bijvoorbeeld: een bijbelstudiegroep verandert in een gezelligheidsgroep)
- verkeerd onderwerp
- slechte organisatie (bijvoorbeeld: coördinator verwaarloost zijn coördinerende werk)
- afdwalen tijdens de besprekingen
- verhouding 'praters' en 'zwijgers'
- andere belangen hebben of krijgen prioriteit boven het bezoeken van de bijeenkomsten.
- maatschappelijke thema's kunnen populairder worden dan de bijbelthema's.
- plaats van samenkomst
- gemis aan tucht
Nodig voor 'het
lopen' van een groep. Hier enkele 'benodigdheden':
- bidden voor geestelijke groei van en in de groep
- beslistheid om samen verder te komen
- de wil om tijd te investeren
Ik hoop dat je wat aan deze informatie hebt. Ik heb hiervoor onder andere gebruik
gemaakt van Van Rhijn, Dr. M., 1927. Handboek voor Bijbelstudie. Driebergen:
N.C.S.V. "Hardenbroek". Naast Ewout de Vries en Meindert van Rijswijk, wil ik
met name Foktje C. Sikkema bedanken voor de aanvullingen, ideeën en tips.
Richard Vos
Naar